199

فصل ششم:سعى

يكى از مناسك حج و عمره، سعى بين صفا و مروه است. سعى، هروله‌اى مخصوص، مِنَ الله وإلى الله و فراز و هجرت و پناه گرفتن از خدا به سوى خدا و پناهندگى به او از اوست. چنان‌كه امام‌باقر(ع) دربارۀ آيۀ شريفۀ فَفِرُّوا إِلَى اللّٰهِ ¹فرمود: مراد اين است كه به‌سوى خداى عزّ وجلّ حج كنيد؛

«حُجُّوا إلى اللهِ عَزّ وَجَلَّ» ²و اين همان توحيد ناب است.

اعراب جاهلى روى دو كوه صفا و مروه بت‌هايى نصب كرده بودند. از اين‌رو برخى مسلمانان صدر اسلام به گمان اينكه سعى بين آن دو بتّ نارواست، از سعى بين صفا و مروه از مروه پرهيز مى‌كردند. ³ خداى سبحان در رفع اين توهم و تحاشى فرمود: صفا و مروه از شعائر الهى است. پس بر حج‌گزار و عمره‌گزار گناهى نيست كه بين آن دو سعى به‌جا آورد؛ إِنَّ الصَّفٰا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمٰا . ⁴ تعظيم صفا و مروه و سعى بين آن دو، همچون بزرگداشت ديگر شعائر الهى نشان تقواى قلب است؛ وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعٰائِرَ اللّٰهِ فَإِنَّهٰا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ . ⁵

سعى بين صفا و مروه، استحباب نفسى ندارد و شايد از همين‌رو كه سعى، جزئى از حج يا عمره است و به تنهايى مستحب نيست، فرمود: فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ .