95
جنگ احد در مرحلۀ نخست:
جنگ احد كه روز شنبه 15 شوّال رخ داد، در دو مرحلۀ مختلف انجام گرفت؛ در مرحلۀ اوّل قريش شكست خوردند و در مرحلۀ دوم شكست نصيب مسلمانان شد.
جنگ ابتدا تن به تن بود و نُه تن از پرچمداران قريش پشت سر هم وارد ميدان شدند كه يكى پس از ديگرى به هلاكت رسيدند و اين موضوع موجب تضعيف روحيۀ آنان گرديد. سرانجام ناگزير به حملۀ عمومى شدند و جنگ به اوج خود رسيد، بهطورى كه هند و ديگر زنان قريش كه از زيبايى و آرايش برخوردار بودند، براى تشويق مشركين وارد معركه شدند و در ميان صفوف مىچرخيدند و دف زنان و گريهكنان جنگجويان خود را با اسم و رسم صدا كرده و كشتگان بدر را به ياد آنان مىآوردند.
كلماتِ ننگ، شرف، حميّت، غيرت و... را با آهنگها و آوازهاى محرّك و حماسى مىخواندند و مشركان را بر حملات شديد و پايدارى در مقابل مسلمانان تشويق مىكردند.
طبرى مىگويد: در هنگامۀ جنگِ تهاجمى، عدّهاى از مسلمانان و در رأس آنها ابودجانه و حمزةبن عبدالمطّلب و علىبن ابىطالب وارد صحنه شدند و دشمن را در هم شكستند و تا آخرين صفوف پيش رفتند، در نتيجه خداوند مسلمانان را پيروز گردانيد و شكست قطعى را بر مشركان وارد آورد؛ «وَقاتَلَ ابودجانة حتّى أمعَن في النّاس و حمزةُبن عبدالمطّلب