200در ادامۀ همين بحث، ملاحظه خواهيم كرد كه كتيبۀ موجود در كنار مدفن شهداى احد بيانگر اين بوده كه قبور آنان هم در سال 275 داراى بنا بوده است.
حرم حضرت حمزه در قرن ششم
ابن جبير جهانگرد معروف (متوفاى 614) كه در سال پانصد و هفتاد و نه به زيارت حرمين شريفين مشرّف شده، مى‌گويد: «وعلى قبره رضى الله عنه مسجد مبنى والقبر بِرحبته جوفى المسجد». 1 «مسجدى بر روى قبر حمزه رضى الله عنه ساخته شده است و قبر در فضاى داخلى مسجد قرار گرفته است.»
ايجاد بناى باشكوه در قبل از قرن هفتم
ابن نجار، مدينه شناس قرن هفتم (متوفّاى 643) كه تقريباً شصت و چهار سال پس از ديدار ابن جبير از حرم حضرت حمزه، كتاب خود را نگاشته است، مى‌نويسد:
در سال پانصد و نود و نه مادر خليفۀ عباسى، ناصر لدين‌اللّٰه 2 براى حمزه حرم‌بزرگى بنا نهاد وضريحى منقش از