114هيجان زده مورد خطابشان قرار داد: «يٰا قَومِ إن كانَ مُحمّد قَدْ قُتِل فَإنّ رَبّ مُحَمّد لَم يقتل»؛ «اگر محمّد كشته شد خداى او كه زنده است.» برخيزيد و در راه او با دشمنان بجنگيد! آنگاه گفت: خدايا! من از آنچه اينها مى‌گويند تبرّى مى‌جويم و در پيشگاهت اعتذار مى‌كنم. «أللّهمَّ إنّي أَعْتذر مِمّا يَقُولُ هٰؤلاء وَأبْرَءُ إلَيكَ مِمّا جٰاء بِهِ هٰؤلاء».

تعداد فراريان جنگ احد

مورّخان دربارۀ تعداد فراريان، نظريات مختلفى آورده‌اند:

1 - ابن واضح يعقوبى مى‌نويسد: به هنگام فرار مسلمانان، در نزد پيامبرخدا، تنها سه نفر باقى ماند: على، طلحه و زبير. ¹

2 - ابن كثير دمشقى مى‌نويسد: بعد از فرار مسلمانان، در كنار پيامبرخدا تنها دو نفر ماندند، ليكن با شنيدن صداى آن حضرت: «اِلَيَّ عِبادَ اللّٰه» ، سى نفر به سويش برگشتند. ²

3 - ابن ابى الحديد از واقدى نقل مى‌كند: «وَالْعصابَة التي ثبتت مع رسول اللّٰه أربعة عَشَر رَجُلاً...» چهارده نفر جزو فراريان نبودند، آنها استقامت ورزيدند و در كنار پيامبرخدا ماندند.

وى آنگاه توضيح مى‌دهد كه از اين چهارده نفر، هفت تن از مهاجران و هفت تن ديگر از انصار بودند؛ على، ابوبكر،