69قرآن استثنا كرده، و در واقع مظهرى از رحمت و رأفت الهى است، متذكر شويم.
بدون شك دينى كه مهمترين هدفش «هدايت انسانها» و «رساندن آنها به كمال انسانى» است، هردستورى كه صادر مىكند، در اين راستاست، «برائت از مشركان» نيز درجهت برداشتن موانع هدايت انسانهاست.
در ميان كفار و مشركان، گروههايى مستضعف فكرى هستند. يا نداى هدايت اسلام را نشنيدهاند و يا تحت حاكميت مستكبرانى زندگى مىكنند كه ياراى پيمودن راه حق را ندارند، اگر حق بر اين گروه عرضه شود مىپذيرند و اگر سلطه مستكبران برداشته شود، از حق پيروى مىكنند.
اكثريت جوامع مشرك در زمرۀ اين دسته هستند و از سوى مستكبران به استضعاف كشانده شدهاند.
گروهى از كفار، علىرغم كفر و شرك و عناد، پس از مدتى راه توبه را پيش مىگيرند و از گذشتۀ خويش نادم و پشيمان مىشوند، گروهى ديگر طرفِ قرارداد مسلمانانند و با آنان پيمان بستهاند.
«اعلان برائت از مشركان» شامل هيچيك از گروههاى يادشده نيست. پيامبر براى اعلام جنگ با سران كفر و مشركان لجوج و عنود نيز قبل از ابلاغ برائت خدا و رسول