163آيۀ شريفه، معانى مشخصى دارد كه از سوى مفسران شيعه و سنى ذكر گرديده است، و در هيچ تفسيرى «برائت و انزجار از دشمنان خدا»، «جدال مورد نهى در آيۀ شريفه» شمرده نشده است.
در تفسير اين بخش از آيۀ شريفه، تحقيقاتى صورت گرفته، 1 بهطورىكه ما را از تفصيل در اين زمينه مستغنى مىكند.
اجمالاً آنكه معناى «لاٰ جِدٰالَ فِي الْحَجِّ» در ميان علماى اهل سنت مورد اختلاف است و شش معنا در بعضى از تفاسير براى آن نقل كردهاند 2 و البته هيچيك از آنها بر ادعاى واهى ايرادكنندگان منطبق نمىباشد.
امّا علما و مفسران اماميه به پيروى از ائمه معصومين عليهم السلام «جدال» را بر معناى خاصى حمل كردهاند و آن گفتن «لا و الله » و «بلى و الله » است 3 و ناظر به عملى است كه در