140اجتماع در نمازهاى عيد فطر و قربان و نيز اجتماع در بيت‌اللّٰه الحرام ترغيب مى‌نمايد. برخى اجتماعات محلّى، برخى شهرى و برخى جهانى است. اسلام، موجبات اجتماع مردم را به طور طبيعى و بدون كمترين هزينه و زحمت فراهم كرده تا مردم از آثار و بركات آن بهره‌مند شوند؛ چرا كه خداوند از آن بى‌نياز است. مكاتب و دولتهاى ديگر براى جمع‌كردن مردم نيازمند تبليغات وسيع و مخارج سرسام‌آورند، درحالى كه در اسلام، مردم بر اساس تكليف دينى اجتماع مى‌كنند، چنانكه ائمه عليهم السلام مردم را به اجتماع در عزاى امام حسين عليه السلام ترغيب نمودند تا بدينوسيله مكتب حسينى زنده بماند.

2- بعد فرهنگى و اقتصادى

حج عبادتى است كه علاوه بر ابعاد معنوى، اجتماعى و سياسى، داراى ابعاد اقتصادى و فرهنگى هم هست.

مسلمانان، بلكه مستضعفان عالم بايد از منافع آن بهره‌مند گردند. قرآن كريم در زمينه آثار و بركات حج مى‌فرمايد:

وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ* لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ فِي أَيّٰامٍ مَعْلُومٰاتٍ عَلىٰ مٰا