39گرفته است. آنچه روزى به نام «محلۀ بنىهاشم» و كوچۀ بنى هاشم معروف بود و حدّ فاصل مسجد تا بقيع را تشكيل مىداد و يك دنيا خاطره در خود داشت و احساسها را بر مىانگيخت، اينك وجود خارجى ندارد و همه جزء مسجد شده است. اول و آخر مسجد از نظر وسعت پيدا نيست. به نوشتۀ جزوات خود سعوديها كه اطلاعات مربوط به توسعۀ حرمين شريفين را دارد: «در حال حاضر وسعت مسجد پيامبر برابر با تمام وسعتِ مدينه در زمان حيات پيامبر صلى الله عليه و آله است.» با وسعتى به اندازۀ 361 هزار متر مربع كه در ايام حج، گنجايش بيش از يك ميليون زائر را دارد، با 10 مناره، به ارتفاعِ 105 متر. سقف مسجد النبى هم بعنوان طبقۀ دوّم قابل استفادۀ نمازگزاران است كه از طريق 18 پلۀ عادى و 6 پلۀ برقى مىتوان به آن راه يافت.
در كنار بازارهاى شيك و مدرن با وسايل لوكس و قيمتهاى گران، قسمتى از بافتِ بازار گذشته و دست فروشىهاى فراوان باقى است، كه اغلب، زائران از اين قسمتها خريد مىكنند. محلههاى قديمى و مستضعف نشين هم در عمق شهر و در وراى آسمان خراشها كم نيست و برخى در دخمهها زندگى مىكنند.
«تهاجم فرهنگى» در اينجاها نيز ديده مىشود. گرچه بعضى از مفتيها به تحريم استفاده از آنتنهاى دريافت از ماهواره (ديش) فتوا دادهاند، ولى وفور اين بشقابهاى