148دلى كه به ياد خدا و قيامت در اين ديار، لرزيده و خاشع گشته است، نبايد بازهم گرفتار قساوت گردد.
پايى كه در مسير «رمى جمرات»، رفت و آمد داشته، نبايد «راه حرام» را بپيمايد.
وقتى كه موهاى سر تراشيده شد، افكار آلوده هم بايد از سر برود.
وقتى كه حاجى به قربانگاه رفت، بايد همۀ زندگيش يك قربانگاه شود كه هر چه جز خدا را در پيشگاه «رضاى الهى» قربان كند.
حج، چراغ راه است.
اين چراغ را در روزها و شبهاى زندگيمان، روشن نگهداريم!...
* * * به پايان اين سفر و سلوك مىرسى، امّا اين پايان، آغازى براى مرحلهاى نو در زندگى و مسلمان زيستن و بنده بودن است.
«حج» يك سرمشق است.
زندگى پس از حج، تكرار آن درسها و آموزهها و تعميق آن باورها و بينشهاست، تا «روح حج»، در كالبد حيات مسلمان جارى شود و راه توحيدى ابراهيم خليل و