46
فصل پنجم : حج، صفاى روح
هيچ حكم واجبى از احكام شريعت مقدس اسلام را نمىبينى مگر اينكه مقصود از تشريع آن تحقق فوايد اخلاقى است و مقصود اصلى و حكمت همۀ احكام در شرايع و اديان، هدايت آدمى و آشنايى مردم است به حدود اعتدال و فرود آوردن آنان از اوج طغيان، و زايل نمودن صفت تكبر و خودبينى از دلها، و پائين آوردن آنان از تختهاى خودخواهى و بزرگمنشى، و عادت دادن نفوس است به مروت و جوانمردى و برادرى و برابرى، و سائر نتايج عاليه از ملكاتى كه مهربانى و الفت مىآورد، و تحكيم روابط يگانگى انسان و تثبيت موجبات برادرى را به عهده دارد.
فريضۀ حج در آنچه گفته شد تأثير فراوان دارد، چه همانا خداوند متعال اوقات و مكانهايى را كه براى انجام حج مقرر فرموده، به فزونى احترام و زيادتى ثواب «در صورت محافظت بر حدود و آداب آن» و سختى عقاب (به ارتكاب محرمات)