51 كسانى كه فرمان خدا را در انجام كارهاى نيك اطاعت كنند، همانا كه‌خدا دربرابر اعمال‌آنها شكرگزار و از كارهاى آنها آگاه است.»

معناى «شعائر»

زجاج، نوشته است: ¹ شعائر جمعِ شعيره است: «والشعائر، كلّ ما كان موقف او مسعى و ذبح.»

مسلمانان ازطواف (يعنى سعى، و اين از مقولۀ مجاز است) ميان صفا و مروه اجتناب داشتند؛ زيرا كه اعراب جاهلى اصنام خود را ميان دو كوه صفا و مروه گذاشته بودند و مى‌پنداشتند كه سعى در آن‌جا گناه است و لذا قرآن گفت:

...فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمٰا... ، پس از نزول اين آيه، خدا اعلام كرد، اين دو از شعائر هستند و سعى ميان آن دو كوه، گناهى نيست.

جصّاص در ذيل آيۀ مورد بحث، نوشته است ² از قول ابن‌عباس:

«قال: كان على الصفا تماثيلُ و أصنام و كان المسلمون لا يَطُوفُون عليها؛ لأجلِ الأصنام و التماثيل: فانزل اللّٰه تعالى:

فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا... .

ابن عربى ذيل بحث از اين آيه، نوشته است: ³