140موضعِ خانۀ كعبه.
يقال: بوّء فلاناً إذا اقامه و أقعده. از مادّۀ بَوْء: رُجُوع. و منه قوله تعالىٰ «فقد باءَ بغضب» اى رجع.
پس از اين توضيح لغوى، ملا فتحاللّٰه كاشانى در ترجمۀ آيه گفته است:
خانۀ كعبه را پاكيزه دار از اصنام، تا آن را طواف كنند و در آن نماز گزارند و اين قول به لسان اهل علم است. امّا به زبان اهل اشاره؛ يعنى اى ابراهيم دل خود را كه دارالملكِ كبرياىِ من است، از همهچيز پاك كن و غيرى را بر آن راه مَدِه كه او پيمانۀ محبّت است. «القلوبُ اواني اللّٰه في الأرض فاحبّ الأواني إلى اللّٰه اصفاها». 1
نويسندۀ «مسالكالأفهام» در ترجمۀ «و إذ بَوَّأنا لإبراهيم...» نوشته است: 2
يعنى: بهيادآر آن زمانى را كه ما خانه را مرجع براى عبادت قرار داديم.
و افزوده است كه «أن» در أَنْ لاٰ تُشْرِكْ بِي شَيْئاً مفسرّه است براى فعلى كه «بوّأنا مكان البيت» باشد و در واقع گفته شده است:
«اَمرنا، ان لا تشرك بي شيئاً في العبادة فيه».
در بخش پايانىِ آيه هم، بهجاى لفظ صلاة و نماز، از اركان صلاة كه قيام و ركوع و سجود باشد، سخن گفته است.