196به نقل از «ودّالزين»، از مهدى، در مورد نزديك شدن زمان ظهور ذكر شده، بر اين موضوع تأكيد دارد كه انديشه مهدى در سودان بخش وادى النيل و غرب سودان انتشار يافته و روشن مىسازد كه منابع و مآخذ اين انديشه در مناطق مختلف سودان ريشۀ سنّى و صوفى دارد، لذا دكتر مكى شبيكة، اين جوّ سرشار از انديشۀ مهدى و مهدويت را با اين كلام خلاصه مىكند: «مردم سودان پيوسته نجات از ظلم و ساختن زندگى برتر را مطمح نظر خود قرار مىدادند، لذا هر وقت مردى را مىديدند كه هم صالح و شايسته است و هم صاحب عقل و درايت و نسبت به دين و خانوادهاش، غيرت و حميت دارد، گمان مىكردند كه او مهدى است». 1
مفهوم مهدويت از ديدگاه «صاحب الدعوة» در سودان
قبلاً اشاره كرديم كه در انديشه اسلامى ده مكتب پيرامون مهدى و مهدويت وجود دارد و دانستيم كه اين انديشه در مركز سودان، وادىالنيل و غرب كشور رواج پيدا كرد كه خود زمينهاى براى دعوت به مهدويت، به رهبرى شيخ محمد احمد، بهسال 1881م را فراهم ساخت، اما بهراستى جوهر و محتواى اين دعوت چه بود و به كداميك از مكاتب يادشده منتسب بود؟
اين موضوع از طرف مخالفان و موافقان آن در معرض تحريف و تغيير فراوان قرار گرفت، چراكه مسألۀ «دعوت» به مقدار كافى، از تجزيه و تحليل و نقد و بررسى و گفتگو برخوردار نبود، از اينرو اشتباه و پيچيدگى