169«آنچه را كه عقيدۀ اسلام بر آن است، آنكه پيغمبر ما - صلوات اللّٰه و سلامه عليه وآله - اشرف خلق خداست كافةً و او آقاى خلق خدا و حبيب خداست. در روايت معتبر از آن حضرت رسيده است كه: او اوّل خلق خداست و او در معراجش به پروردگار خود به حدّى نزديك شد كه جبرئيل نتوانست او را مصاحبت و همراهى كند و آن حضرت نزديك [ خدا] شد، مانند رسيدن دو قوس كمان به يكديگر، بلكه نزديك‌تر ¹، به مقام عالى اعلىٰ گرديد و اسم اعظم خدا و صاحب وسيله و حوض و شفاعت كبرى و او مثل اعلى است و او واسطۀ بين خداى تعالىٰ و تمام ممكنات است و او نزديك‌ترين حجاب و طرف ممكن است و بالجمله بداندكه مكانت او در دربار خداى تعالى، به حدّى است كه انبيا و مرسلين - از اولين و آخرين - و ملائكۀ مقرّبين، به آن غبطه مى‌برند و ما را ممكن نيست كه به كنه معرفت او برسيم.

و اما معرفت حق او در اين باب حديث «لولاك» ² كافى است كه او علت غايى تمام آفريدگان رحمت عالميان است.

اين بالنسبة به عامۀ ممكنات است و اما خصوص امت او، حقوق خاصۀ هدايت او بر آن افزوده مى‌شود و تحمّل آزارى كه به آن حضرت در اين راه وارد گشته است، بر آن اضافه مى‌گردد كه فرمود: «هيچ پيامبرى به مانند من آزار نكشيد.» و او به تصديق كتاب خدا، از هوا سخن نمى‌راند و چون جلالت و حق او را شناختى و دانستى كه او زنده و در نزد پروردگار خود به زائر خويش نظر دارد و سلام آنها را مى‌شنود و از ضمير آنها آگاه