110حركات و سكناتش به ميل او، حتى روزۀ مندوب بىاذن او مذموم است، چه جاى اينكه در خانۀ او هتك عِرض او را بكنى و هتك عرض سلطان السلاطين اشتغال به مناهى اوست. كدام حاجى از حجاج متعارفه است كه وارد حرم الهى شود و اقلاً صد معصيت از او سر نزند؛ از دروغ و غيبت و اذيّت به غير و سخنچينى و تعطيل حق غير و فحش به عكّام 1 و حملهدار و غيره كه ورقۀ گنجايش تفصيل آنها را ندارد؟ واللّٰه العالم». 2
زنگ دل را زداى تا يارى
(حسنزادۀ آملى)
صاحب المراقبات گويد:
«بايستى حجگزار را نشانۀ عبوديت و خشوع و ذلّت باشد؛ چنان كه در اخبار وارد شده است كه: «يكى از دو كفش خود را به دست بگيرد».
بارى هر قدر بتواند، در اظهار خشوع و تذلّل جديّت كند و حال او، مانند حال كسى باشد از گناه كاران در روز قيامت، در موقعى كه سلطنت الهى ظاهر مىگردد و قرآن كريم به آن اشاره فرموده است: ينظرون مِنْ طرفٍ خفىٍّ ولكن مختلط به مستى و محبّت و هيجان شوق باشد و بايستى نظرش به زمين حرم خدا و كوچههاى مكّه و خانههاى آن بويژه خانه كعبه، نظر هيبت و محبت داشته باشد. و بايستى جهت محبّت را تقويت كند و ذكر «سبحان اللّٰه والحمدللّٰه ولا اله الّا اللّٰه واللّٰه اكبر» را بسيار بگويد و اگر