29مىپرهيزند:
«دع ما يريبك الى ما لا يريبك » 1 ؛ «كارى كه مشتبه است و حلال بودن آن روشن نيست را ترك كنيد.» غذاى شبهه ناك را نخورده و حرف شبهه ناك نزنند.
گرچه ظاهراً حلال است ولى چون حليّتش مشكوك است، ترك كن. اين ورع صالحين است.
درجۀ بالاتر از آن ورع اهل تقواست. اينان نه تنها از محرمات پرهيز داشته و از مشتبهات نيز اعراض مىكنند بلكه از حلالهايى كه انسان را به سوى مشتبه مىكشاند نيز مىپرهيزند. گاهى انسان دربارۀ افراد سخن مىگويد، همين كه ديد كمكم ممكن است سخن به جايى بكشد كه احتمال هتك حيثيت يا غيبت مىدهد، ترك مىكند. يا در مسائل مالى كه كمكم ممكن است دستش به مال مشتبه آلوده بشود، ترك مىكند. آن حلالى را كه احتمال مىدهد كه كمكم پيامد شبههناك داشته باشد را ترك مىكند. اين ورع اهل تقواست.
بالاترين درجه ورع صديقين است. و آن اين كه از هر چه غير خداست وارستهاند، از هر چه غير حق است پرهيز مىكنند. اگر قلب جز محبت خدا چيز ديگر را نپذيرفت قلب صدّيق است. در سورۀ احزاب خداوند فرمود:
مٰا جَعَلَ اللّٰهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ 2
قلب يعنى همان لطيفۀ الهى و همان جان الهى، و انسان بيش از