74كرده و عطوفت و نرمش آن بزرگوار با مردم را سبب جذب قلوب دانسته است و نيز توصيه به عفو و گذشت و استغفار براى آنان نموده، مى‌فرمايد:

فَبِمٰا رَحْمَةٍ مِنَ اللّٰهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شٰاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذٰا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ إِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ ¹

«در پرتو رحمت خداوندى، بر آنان نرم‌خو شدى و اگر تندخو و سخت دل بودى، از پيرامونت پراكنده مى‌شدند. پس از آنان درگذر و براى آنها آمرزش طلب و در كارها با آنان مشورت كن و چون تصميم گرفتى بر خدا توكّل نما كه خدا توكل پيشگان را دوست دارد.»

اين آيه به روشنى راه نفوذ در مخاطبان را ارائه مى‌كند. مهربانى، ملايمت، رفق و مدارا، عفو و گذشت و طلب آمرزش براى آنان، به حساب آوردن مردم حتى در امور مشورتى و در عين حال تصميم‌گيرىِ صحيح از سوى ولىّ امر و توكّل به خدا كه اگر جز اين باشد تبليغ بى‌اثر يا كم‌اثر مى‌ماند.

از سخنان گهربار نبى گرامى است كه فرمود:

«أُمِرْتُ بِمُدَارَاةِ النَّاسِ كَمَا أُمِرْتُ بِتَبْلِيغِ الرِّسَالَةِ» ²

«همانگونه كه به رسالت مأمور شدم، به مداراى با مردم موظف گرديدم.»

از جمله وصاياى پيامبرخدا صلى الله عليه و آله با عمروبن مُرَّة كه او را به تبليغ قوم