70امامان حق را چگونه بشناسند؟ در اينجا تنها يك عامل مىتواند وسيلۀ تشخيص باشد و آن همان چيزى است كه امام در يك جمله شناساند؛ يعنى «عقل» و تشخيص كه به وسيلۀ آن صادق و كاذب از همديگر متمايز مىگردند. بايد مردم بنشينند و بينديشند و از عقل خدا داده مدد بگيرند و حجتهاى الهى را در هر وضعيتى بشناسند و دل در گرو حجت و ولايتشان بسپارند، هرچند در تقيه باشند. بنابراين، در تبليغات بايد از عقل و خرد استمداد جست و نبايد فريب جنجالها را خورد. عوامل فريب و نيرنگ و شستشوى مغزى فراوان است و سادهدلان را به دام تزوير گرفتار مىسازد، زر و زور از آن پشتيبانى مىكند و زمينۀ نفسانى و شيطانى هم يارى مىدهد و آدميان را به گمراهى مىكشاند؛ همانگونه كه امروزه در تبليغات استكبارى مشاهده مىكنيم.
5 - زمان شناسى
زمان و مقتضيات آن، از شرايط تعيين كنندهاى است كه مبلّغ بايد بدان آگاهى داشته باشد، با تحوّل زمان و دگرگونى هايى كه در فرهنگ و عادات و مقتضيات پديد مىآيد، نسلهاى بشرى نيز متغير مىباشند.
اميرمؤمنان عليه السلام مىفرمايد:
«النّاسُ بِزَمٰانِهِم أَشْبَهُ مِنْهُمْ بِآبٰائِهِمْ». 1
«مردم بهزمانشان بيشتر شبيهاند تا به پدرانشان.»
مبلّغ آنگاه مىتواند از شبهات و چالشها به درستى عبور كند كه زمان و نيازهاى اهل زمان را بشناسد و خود را براى رويارويى با حوادث