92سپس امام عليه السلام طواف كعبه را انجام داد، آن گاه نزد مقام ابراهيم عليه السلام آمد و نماز خواند، چون سر از سجده برداشت، مشاهده كردم جاى سجده از اشك‌هاى چشمش خيس و مرطوب شده است. ¹

4- نيايش امام جواد عليه السلام

على بن مهزيار، مى‌گويد: امام جواد عليه السلام (سال 215 هجرى)، براى انجام حج به مكّه آمد، صبحگاهان پس از بالا آمدن آفتاب طواف كرد، و در هر طوافى ركن يمانى را لمس نمود، وقتى دور هفتم طواف تمام شد، حجرالاسود را لمس نمود و دست خود را به صورت كشيد، آنگاه نزد مقام ابراهيم عليه السلام آمد و دو ركعت نماز خواند، سپس نزد كعبه رفت و در حالى كه لباس خود را كنار زده بود، شكمش را به ديوار كعبه چسبانيد و مدّت طولانى ايستاده بود و به دعا و نيايش ادامه مى‌داد... ²

آرى، زيارت آگاهانه و مؤمنانه، از حج و طواف و حضور در خانۀ خدا و درك موقعيت بندگى خالصانه و معنوى و بهره‌گيرى عرفانى تعالى‌بخش، فقط به امامان عليهم السلام اختصاص نداشته، بلكه افراد زيادى در اين رهگذر به مدارج عالى و نتيجۀ معنوى تأثيرگزار رسيده‌اند، كه دو نمونه از آن را ذكر مى‌كنيم:

الف: زيارت محبوب

ابوالقاسم، بشر بن محمد بن ياسر مى‌گويد: در حال طواف پيرمردى را ديدم در نهايت ضعف و ناتوانى، كه آثار خستگى و رنج سفر، در چهرۀ