293بنابراين، ما علاوه بر شخصيت فردى، به عنوان پيروان مكتب اهل‌بيت عليهم السلام مسؤوليت افزون‌ترى داريم، كه بايد در اخلاق، معاشرت، داد و ستد و روابط فردى و اجتماعى، نهايت دقّت و مراقبت را داشته باشيم.

به هر حال، انجام وظايف يادشده و به كارگيرى تدابيرى كه بر اساس قرآن و روايات و سيرۀ امامان عليهم السلام و توصيه‌هاى فراوان آنان به دست آورديم، عزّت مذهب، عظمت ايمان و استوارى صف‌هاى مسلمانان را به صورت «جبهۀ متّحد توحيد» در برابر شرك و نفاق و اختلاف و دشمنان، در پى خواهد داشت، كه فلسفۀ حج را عملى و محتواى آن را عميق‌تر و بارورتر مى‌گرداند.

5- قيام براى مردم

قرآن كريم فرموده: جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرٰامَ قِيٰاماً لِلنّٰاسِ... ¹

خداوند، كعبه، بيت‌الحرام را، وسيلۀ «قيام» و سامان‌بخشيدن به كارهاى مردم قرار داده است.

قيام براى مردم را، امام على عليه السلام به عنوان يك فلسفۀ مهم حج مطرح نموده، ² و يك جهت مهم اين «قيام» اين است، كه زائران بايد توجّه كنند، اكنون با آشنايى با گروه‌هاى مختلف مسلمانان و شناخت مشكلات اقتصادى، فرهنگى، اجتماعى و سياسى آنان، بايد بينديشند و راه چاره بيابند و با تفاهم، براى دفع و رفع آن‌ها اقدام