211اخلاص و انقياد، در برابر دستور پروردگار عالم به خود لباس عمل مىپوشد، سخت بايد مورد توجّه و دقت قرار گيرد و به نحو كامل و صحيح انجام شود.
به هر حال، در «منا» پس از قربانى بايد سر را تراشيد. روح اطاعت و عبادت، اين اقتضا را دارد، كه حتّى اگر برخلاف ميل باطنى و به هم خوردن قيافۀ ظاهرى هم شده اين اطاعت و عبادت، كه انسان را به تواضع وا مىدارد، با روح تعبّد و فرمانبردارى از فرمان الهى صورت گيرد.
چنانكه گاهى مشاهده شده برخى براى فرار از سرتراشيدن، در صدد حتّى تغيير حكم مسئله در اين مورد نيز برمىآيند!
آرى، اگر در «منا» كه آرزوگاه بندگى و خودسازى است، نتوان آثار «رمى جمرات» و قربانى را كه، طرد شيطان و مبارزه با هواى نفس و از خودگذشتگى و بذل مال و فداكارى است، در خويشتن مشاهده نمود و همچون گذشته، دل را به هوى سپرد و راه خودخواهى و تنپرورى و ظاهرپرستى و درجازدن و انحطاط را پيمود پس؛ از طواف و سعى و عرفات و مشعر و رمى و قربانى، چه نتيجهاى حاصل شده است؟!
پيامبر صلى الله عليه و آله فرموده است: حج و عمره را به دنبال هم انجام دهيد، زيرا اين عمل، فقر و پريشانى را برطرف مىكند و گناهان را مىزدايد، «كَمٰا يَنْفِي الْكَيْرُ خُبْثَ الْحَدِيدِ». 1 همانگونه كه كورۀ آهنگران آلودگى و زنگ و رنگ و چرك و پليدى را از آهن برطرف مىكند و آن را خالص و بىپيرايه مىگرداند.
بنابراين، از همين جا، به جنبۀ هواسوزى و گناهسوزى حج توجّه