188برقرار گردد؟
وقتى «شبلى» جواب منفى مىدهد، امام عليه السلام مىفرمايد: پس در واقع درست به مشعر نرفته و درست ريگها را جمع نكردهاى. 1
بنابراين، در اعمال مشعرالحرام، نبايد غفلت داشت و فقط سرگرم اعمال ظاهرى بود، بلكه در همۀ آن حالات، توجّه قلبى و اين كه چه مىكنيم؟ خداوند بر اعمال و كردار ما ناظر است و بايد فلسفۀ اين اعمال را دريابيم و در رشد تربيتى و اخلاقى و تكامل انسانى در خود و جامعه كوشا باشيم.
احيا و شبزندهدارى
اگرچه در شرايط كنونى، به خاطر ازدحام جمعيّت و مشكلات وسايل حمل و نقل، در شب عيد قربان و در مشعرالحرام، كسى درست به خواب و استراحت نمىرسد و احياى قهرى صورت مىگيرد، در عين حال، امام صادق عليه السلام ضمن سفارشاتى فرموده: إِنْ اسْتَطَعْتَ أَنْ تُحْيي تِلْكَ اللَّيْلَةَ فَافْعَلْ، فَإِنَّهُ بَلَغَنٰا أَنَّ أَبْوٰابَ السَّمٰاءِ لاٰ تُعْلَقُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ لِأَصْوٰاتِ الْمُؤْمِنِينَ، لَهُمْ دُوِيُّ كَدُوِيِّ النَّحْلِ... 2
اگر بتوانى، اين شب را احيا بدارى، انجام بده، زيرا خبردار شدهايم در اين شب درهاى آسمان بسته نمىشود، چون نالهها و زمزمههاى اهل ايمان مثل زمزمه زنبوران عسل فضا را پر كرده و خداوند هم مىفرمايد:
من پروردگار شما هستم، و شما بندگان من هستيد، شما حقّ عبادت مرا ادا