136
وجوب سعى
سعى ميان صفا و مروه، مثل طواف، از احكام واجب و از اركان عمره و حج است، امّا از تعبير آيۀ: فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمٰا... 1 يعنى، مانعى ندارد بر آن دو كوه طواف (و سعى) انجام شود، اين معنا به ذهن مىآيد، كه چرا يك وظيفۀ واجب و اجتنابناپذير، با تعبير «مانعى ندارد» آمده است؟
اتّفاقاً، چنين برداشتى در مرحلۀ نخست، در صدر اسلام هم، از آيۀ قرآن مىشده و به همين دليل، شخصى به حضور امام صادق عليه السلام رسيده و پرسيده است: آيا سعى بين صفا و مروه، واجب است يا مستحب؟
امام عليه السلام مىفرمايد: سعى واجب است.
آن شخص مىپرسد: پس چرا خداوند متعال فرموده: مانعى ندارد، بر آن دو كوه طواف كنند؟
امام صادق عليه السلام مىفرمايد: اين آيه مربوط به «عمرۀ قضا» است، كه پيامبر صلى الله عليه و آله - در سال هفتم هجرت - با مشركان شرط كرد وقتى براى «عمرۀ قضا» مىآيد، آنان آن دو بت را از روى صفا و مروه بردارند و آنان هم به اين شرط عمل كردند و رسول خدا صلى الله عليه و آله سعى خود را انجام داد، امّا يكى از مسلمانان بر اثر گرفتارى نتوانست آن روز سعى خود را انجام دهد، ولى روز ديگرى كه براى انجام سعى آمد، مشاهده كرد باز بتها را بر كوه صفا و مروه نصب كردهاند، اين جا بود كه از پيامبر صلى الله عليه و آله سؤال كردند: فلانى سعى خود را انجام نداده و اكنون بتها را نصب كردهاند، تكليف او چيست؟بدين مناسبت، آيه نازل شد، مانعى ندارد طواف (سعى) ميان