72
2 - جايگاه جغرافيايى كعبه
كعبه در جايگاهى بنا شده است كه هيچگونه وسيلۀ تفريح و مناظر طبيعى خوشايندى ندارد، سنگلاخى در ميان اقيانوسى از ريگزارها و ديدگاههاى خشن كه مجالى به انديشههاى گسترده و عميق و فوق ضرورتهاى زندگى معمولى نمىدهد.
حكمت بالغهايست كه كعبه را در اين جايگاه خسته كننده قرار داده است تا انسانها از محيطهاى زيبا و خوش آب و هواى جهان روى به آن بياورند و هدفى جز چشيدن طعم تكليف نداشته باشند.
در حج خانۀ خدا هيچ يك از عوامل طبيعى، نفسانى و اجتماعى دخالتى در انجام تكليف ندارد، بلكه در آن تكاپو، انسان است و خدايش كه رويارويش قرار گرفته است.
اگر انسان همين نكته را در اين سفر ملكوتى بفهمد، به جايى مىرسد كه چشمى نديده و گوشى نشنيده، در آن صورت است كه تمام وجود انسان فرياد «دوست، دوست» سر خواهد داد.
من از سر همه عالم گذشتم الا دوست