71مىشود و انوار الهى را در دلها منعكس مىسازد.
اين معابد مانند چشمهسارهايى زلال، در ميان سنگلاخها و دشتهاى سوزان زندگى حيوانى آدميان قرار گرفته است، انسانها با شستشو در اين چشمهسارها طراوت و شادابى روح را باز مىيابند.
بيت اللّه الحرام كه كعبه و مكه نيز ناميده شده است، اولين معبد جهانى است كه براى همۀ مردم با دست ابراهيم خليل عليه السلام ساخته شده است.
دومين خانۀ جهانى كه به عنوان معبد عمومى بنا شده، مسجد الأقصى است كه به وسيلۀ حضرت سليمان در سال 1005 پيش از ميلاد، قرنها پس از بناى كعبه ساخته شده است.
البته پيش از كعبه و مسجد الأقصى معابد زيادى وجود داشته است؛ زيرا به گفتۀ بعضى از انسانشناسان، تاريخ معابد مساوى تاريخ انسانهاست، خصوصيت اين دو معبد به جهت عمومى بودن و خالى بودن از رنگ و شكل محلى و خصوصيات نژادى و غيره است.
در روايتى از اميرالمؤمنين عليه السلام دربارۀ اين كه كعبه اولين معبد الهى است، چنين آمده است:
مردى از اميرالمؤمنين عليه السلام پرسيد : آيا اولين خانۀ خدا كعبه بوده است ؟ آن حضرت فرمودند : نه، پيش از كعبه خانههايى براى عبادت ساخته شده است ولى كعبه اولين خانۀ مبارك و وسيلۀ هدايت و رحمت و بركت است و اولين كسى كه آن را بنا نموده است ابراهيم خليل بوده، سپس جرهم، يكى از قبايل عرب آن را تجديد بنا كرد و بار ديگر منهدم شد و عمالقه آن را بازسازى كردند.