60ناسخ التواريخ بر اين باور است كه بزرگترين فرزند امام حسين عليه السلام ، كه در كربلا شهيد شد، على اكبر بود و نام او على، لقبش اكبر و كنيهاش ابوالحسن است. 1
* * *
در كاملالزيارات آمده است كه امام صادق عليه السلام به ابوحمزۀ ثمالى توصيه كرد تا در كنار قبر على اكبر بگويد: «صَلَّى اللّٰهُ عَلَيكَ يٰا أَبَا الْحَسَن» ؛ «درود برتو اى ابوالحسن.»
على اكبر عليه السلام پيش از واقعۀ كربلا نيز شخصيتى ممتاز و مثال زدنى داشت.
ابوالفرج اصفهانى نقل مىكند: على اكبر مورد نظر معاويه بود. آنگاه كه از درباريان خود پرسيد: سزاوارترين انسان براى خلافت در زمان ما كيست؟ حاضران پاسخ دادند: تو سزاوارترى. معاويه گفت: نه، لايقترين شخص، على اكبر است؛ 2 و افزود: جدّ او پيامبر است. شجاعت بنىهاشم، سخاوت بنىاميه و زيبايى قبيلۀ ثقيف را يكجا دارد .
على اكبر شباهت ظاهرى دو امام را داشت و در زيارتنامهاش مىخوانيم: «اَلسَّلام عليك يابْن الحسن والحسين» . 3
در احاديث آمده است كه امام حسين از نيمۀ دوم بدن و امام حسن از نيمۀ اول بدن شبيه به پيامبرخدا صلى الله عليه و آله بودهاند. بعيد نيست كه اين زيارتنامه، اشاره به اين حقيقت است كه على اكبر از فرق سر تا نوك پاها شبيه به رسول خدا صلى الله عليه و آله بوده است.
تا ياران زنده بودند در رفتن به ميدان سبقت مىجستند و اجازه نمىدادند اهلبيت و امام عليه السلام به ميدان بروند و بعد از آنها چون نوبت به اهل بيت رسيد، نخستين شهيد از اهلبيت على اكبر بود. ازاين رو، در زيارتنامهاش آمده است: «السَّلاٰمُ عَلَيْكَ يٰا أَوَّلُ قَتِيل مِنْ نَسْلِ خَير سَلِيل مِنْ سُلاٰلَة إِبراهِيم الْخَليل صَلَّى اللّٰهُ عَلَيكَ وَ عَلىٰ أَبِيكَ...»؛ 4