180كيسهاى ريخته و همراه دارند، به منزلۀ اموال خوش خطّ و خال و كالاهاى فريبندۀ دنياست كه بايد در نظر مسلمان موحّد خداشناس، فاقد جذبه و جمال باشد و در دل او ننشيند. بلكه تنها محرّك او براى جمعآورى و ذخيرۀ آنها، همانا آمادگى براى سركوب كفّار و خيانتكاران به اسلام و مسلمين باشد. و نتيجتاً، رمى جمرات، تمرين فداكارى و گذشت از مال دنيا در راه خدا، براى دفاع از حريم اسلام و قرآن خواهد بود. همچنان كه وقوف در مشعر نيز، تمرين زهد و انقطاع از دنيا و اعتكاف در آستان قدس خداست.
امّت اسلامى، هر سال بايد اين تمرينات معنوى و روحانى را عملى سازد و در احياى اين امور حياتى، با جدّ تمام بكوشد، و در صورت واقعيت، به فتح و پيروزى قطعى خود مطمئن شوند كه وعدۀ صدق خداست:
يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللّٰهَ يَنْصُرْكُمْ وَ يُثَبِّتْ أَقْدٰامَكُمْ. 1
«اى گروه اهل ايمان! اگر دين خدا را يارى كنيد خدا شما را يارى خواهد كرد و قدمهاى شما را استوار خواهد ساخت.»
نكته
مستحباست سنگريزهها را يكىبعد از ديگرى روى انگشتابهام (انگشتبزرگ دست) گذارده، و با سر انگشت سبّابه، به سوى جمره پرتاب كند 2. شايد سرّ اين دستور، آن باشد كه اى مسلمانان! متوجه باشيد اگر شما از خود، قدرت ايمان و اتّحاد نشان بدهيد و صابر و ثابت در راه خدا قدم برداريد، دشمنان دين و ايمان شما آنچنان ضعيف و زبون مىشوند كه با يك اشارۀ اندك از جانب شما، منكوب مىشوند و از پاى درمىآيند.
وَ لَوْ قٰاتَلَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوَلَّوُا الْأَدْبٰارَ ثُمَّ لاٰ يَجِدُونَ وَلِيًّا وَ لاٰ نَصِيراً 3
«اگر كافران در سرزمين حديبيّه با شما پيكار مىكردند، به زودى فرار مىكردند، سپس ولى و ياورى نمىيافتند.»