111 وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ ¹.

«در ميان مردم براى برگزارى حج بانگ برآور، تا زائران پياده و سواره بر هر شتر لاغرى از راه‌هاى دور، به سوى تو روى آورند.»

و شايد روايتى كه از امام صادق عليه السلام منقول است، اشاره به همين رمز باشد:

«لما أمر إبراهيم و إسماعيل عليهما السلام ببناء البيت و تم بناؤه قعد إبراهيم على ركن ثم نادى هلم الحج هلم الحج فلو نادى هلموا إلى الحج لم يحج إلا من كان يومئذ إنسيّا مخلوقا و لكنه نادى هلم الحج فلبى الناس في أصلاب الرجال لبيك داعي الله لبيك داعي الله عز و جل فمن لبى عشرا يحج عشرا و من لبى خمسا يحج خمسا و من لبى أكثر من ذلك فبعدد ذلك و من لبى واحدا حج واحدا و من لم يلب لم يحج». ²

«وقتى ابراهيم و اسماعيل عليهما السلام ، مأمور به بناى بيت شدند و ساختمان به پايان رسيد، ابراهيم عليه السلام روى پايه‌اى نشست و ندا درداد كه: به حج بيا به حج بيا... پس مردم در صلب‌هاى مردان، جواب دادند: لبّيك اى دعوت‌كننده از جانب خدا، لبّيك اى دعوت‌كننده از جانب خدا! هر كس كه ده بار لبّيك گفته، ده بار حج بجا مى‌آورد و هر كس پنج بار لبّيك گفته، پنج بار حجّ انجام مى‌دهد و هر كس بيشتر گفته، به همان ميزان، موفق به حج خواهد شد و هر كس يك بار لبّيك گفته، يك حج بجا مى‌آورد و هر كس هيچ لبّيك نگفته، حجّى نخواهد داشت.

اهميّت طواف كعبه

طواف يعنى: دور چيزى گرديدن و بر گرد چيزى چرخيدن. و اين عمل، علامت كمال علاقه و نشانۀ منتهاى محبت است، تا آن‌جا كه شخص محب، خود را فداى محبوب مى‌سازد و بلاگردان او مى‌شود، آن چنان كه پروانۀ عاشق شمع، آن قدر بر گرد