87داشت، در نظر مردم آن نواحى محترم بود و پردهدار آن را برمك مىگفتند.
«غمدان» در صنعاى يمن بود و ضحّاك آن را به نام زهره ساخت و عثمانبن عفان آن را تخريب كرد.
«كاووسان» كه كاووس شاه آن را در فرغانۀ خراسان به نام مدّبر اعظم اجسام سماوى؛ يعنى خورشيد، به وضعى شگفت انگيز بنا كرد و المعتصم باللّٰه آن را ويران ساخت.
و هفتمين خانه، خانهاى است كه عامور بن سوبلبن يافث بن نوح در چين آن را ويژۀ علت اولى بناكرد. مردم چين دربارۀ رازهاى اينگونه معابد سخنان فراوانى مىگفتند.
يونانيان معبدهاى بزرگى داشتند؛ از جمله «خانۀ بعل» همان بتى كه خداوند در قرآن از آن ياد كردهاست. اين خانه دربعلبك از توابع دمشق قرار داشته است.
در دمشق معبد بزرگى بود به نام «جيرون» كه جيرونبن سعدبن عاص آنجا را بنا كرد و ستونهاى مرمر به آنجا آورد، «اِرَمَ ذٰاتِالْعِمٰاد» كه در قرآن آمده، هماناست. 1
مسجد دمشق نيز پيش از مسيحيّت معبد بزرگى بوده و بتها و مجسّمههاى زيادى داشته كه به نام مشترى و طالع سعد بنا كرده بودند. مسيحيان آن را به كليسا و مسلمانها به مسجد مبدّل كردند، بناى آن را به وليدبن عبدالملك نسبت مىدهند.
كعبه در نظر گذشتگان بقدرى با اهميت بود كه همه چيز را نسبت به آن مىسنجيدند؛ از جمله يمن را بدان جهت «يمن» ناميدهاند كه در يمين؛ يعنى راست كعبه است و شام را از آن جهت «شام» ناميدهاند كه در شمال كعبه است و حجاز را از آن جهت كه حاجز ميان يمن و شام است.
حوادثى كه در حج، مكّه و كعبه رخ داده، تازههايى است جالب توجّه و بعضى به ياد ماندنى. خالدبن عبداللّٰه قسرى از جانب سليمانبن عبدالملك در حكومت مكّه باقى بود. او صفهاى نماز را دور تا دور كعبه ترتيب مىداد كه پيش از آن چنين نبود و زمانى كه اشعار شاعرى را شنيد كه مىگفت:
«خوشا موسم حج و خوشا كعبه كه سجدهگاهى نيكو است و خوشا زنانى كه هنگام