74قصىّ مسؤوليّتهاى كعبه و مكّه و آنچه را كه مربوط به امور حج و حجّاج بود بين دو فرزندش تقسيم كرد؛ پرده دارى، سرپرستى دارالندوه و پر چمدارى را به عبدالدّار داد و سقايت حجّاج و رفادت و قيادت آنها را به عبد مناف محوّل كرد.
انحراف از دين حنيف ابراهيم عليه السلام
وقتى فرزندان اسماعيل و جرهميها به جستجوى زندگى بهترى در اطراف و اكناف پراكنده شدند، هر كس از مكّه خارج مىشد قطعه سنگى از حوالى مكّه به عنوان تيمّن و تبرّك و بزرگداشت منطقۀ حرم با خود مىبرد و هر جا مىرفتند آن سنگها را در جايى قرار مىدادند و به ياد كعبه و حجرالأسود به طواف آن مشغول مىشدند و چون سالها بر اين منوال گذشت ، اصل و فلسفۀ احترام به اين قطعه سنگها از خاطرها محو شد و به جاى آيين حنيف ابراهيمى بت پرستى رواج يافت و مردم به همان گمراهى كشانده شدند كه پشينيان آنها پيش از حضرت ابراهيم بر آن بودند.
همزمان با آن ، عدهاى نيز طبق سنّت ابراهيم بر كعبه احترام مىگذاشتند و بر گرد آن طواف مىكردند و حج و عمره مىگزاردند.
اوّلين منحرف
لُحى را نخستين كسى دانستهاند كه دين حنيف ابراهيم را دگرگون كرد و يكى از شُعراى جرهمى را كه بر رفتار او ايراد گرفته بود از مكّه اخراج كرد و براى اوّلين بار بتها را بر پا ساخت. پس از او عمرو بن لحّى بت پرستى را رواج داد. و پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرموده است: من عمرو بن لُحّى را در معراج ديدم كه رودههاى خود را در آتش مىكشيد و بر سرش پوستينى از آتش بود. 1
اساف و نائله
به طورى كه پيش از اين گفتيم «اساف» و «نائله» نام زن و مردى بوده كه در درون