306 مرادت از حج كردن چو ارتضاى حق است
* * *

قونيه شهرى است كه مولانا جلال الدّين محمّد بلخى در آن اقامت گزيده و سلطان ولد در آن شهر پرورش يافته است، بدين جهت است كه سلطان ولد قونيه را كعبۀ الهى مى‌نامد:

چون حضرت شاه ماگزيدت تو مكّه و كعبۀ الهى

و همو حاجيانِ ظاهرى را كه از فلسفۀ حج بى‌خبر، و چه بسا از صاحب خانه غافلند و فقط به گفتۀ ناصر خسرو، «زحمت باديه را به سيم خريده‌اند» به باد انتقاد مى‌گيرد كه:

دير بود مقام ما شاهد و باده كام ما رو تو به مكّه حاجيا! پرس ره مدينه را ²

27 - امير خسرو بن امير سيف الدين محمود دهلوى؛

شاعر فارسى زبان كه در دهلى اقامت داشته و يكى از پيش كسوتان سبك هندى است و در 725 درگذشته است. امير خسرو در ارتباط با حج و كعبه و متعلّقات آن ضمن طرح حكاياتى آموزنده سخن گفته است. دهلوى ضمن تعريف و ستايش از اركان مسلمانى در اهمّيت حج كه يكى از پنج