288اكنون به طور اختصار، به نام افراد و مشاغلى كه ايرانيان در مكۀ مكرّمه عهده دار آن بوده‌اند مى‌پردازيم:
ولايت و امارت مكۀ مكرمه
ولايت و حكمرانى شهر مكه يكى از مسائل مهم و پيچيدۀ تاريخ حجاز است.
همانگونه كه از كتب تاريخ بر مى‌آيد، براى تصرف اين شهر، همواره جنگ و گريزهايى راه افتاده است.
به همين جهت مكه گاهى به دست مصر و گاه عراق و زمانى در دست يمن و... اداره مى‌شده است. همچنين گاهى علويان انقلابى و گاه مكيان و غير آنان به اداره شهر مى‌پرداختند.
از ميان ده‌ها نفرى كه قبل و بعد از اسلام بر مكه ولايت داشته‌اند، گروهى از ايرانيان مى‌باشند كه در اينجا به عنوان نمونه، از چند نفر آنان ياد مى‌كنيم:
1 - حسن بن سهل
از جمله كسانى كه از طرف مأمون بر ولايت مكه گماشته شد، حسن بن سهل 1 برادر فضل بن سهل بود. البته او به طور مستقيم عهده دار اين امر نبود، بلكه مأمون آنگاه كه در سال 198 هجرى برادرش امين را كشت، حسن بن سهل را بر ولايت آن‌چه كه طاهر بن حسين از كورالجبال و عراق و فارس و اهواز و حجاز و يمن فتح كرده بود، منصوب كرد 2.
2 - هيثم بن معاويۀ عتكى خراسانى
هيثم پس از بركنارى زياد از ولايت مكه، در سال 141 هجرى، حكمرانى اين شهر مقدس و طائف را عهده دار شد و حكومتش تا سال 143 هجرى ادامه يافت 3.
3 - محمد طغج
درزمان مستكفى عباسى، جماعتى بر مكه ولايت داشتندكه از جمله آن‌ها محمدبن