312جرز و يازده ستون و يك رواقِ هفت قدم عرض دارد و بيان و دقّتى ندارد مگر از محاذى 1 ستون هفتم و هشتم كه به ضلع شرقى نگاه مى‌كنى، باب جبرئيل واقع شده است و در ميان ديوار غربى مزبور به قطر يك وجب و بيشت دريچه‌هاى متعدد از براى خادمين حرم گذاشته‌اند كه اسباب بگذارند. و از وسط باب‌الرحمه الى آخر ضلع غربى صد و بيست قدم طول و سه رواقِ نه قدم عرض و چهارده ستون و جرز سنگى مقابل صحن مى‌باشد كه مقابلش در ضلع شرقى باب نساء واقع گرديده و از باب‌الرحمه الى آخر ضلع غربى چنانچه ذكر شد سه رواقِ نه قدم عرض دارد و در جنب اين رواق‌ها صحن مطهر است ولى ضلع شمالى و شرقى متصل به صحن دو رواق دارد كه عنقريب بيانشان مى‌شود.
ملاحظه
ستون يازدهم را كه مقابل باب‌الرحمه است، گويا به ملاحظه وسعتِ جلو درب به قدر دو قدم تقريباً به ميان مسجد يعنى طرف مشرق پيش برده‌اند، بدين جهت رواق از باب‌الرحمه الى آخر ضلع غربى نُه قدم عرض به هم رسانيده و از براى يقين، همين دو ستون و دو ستون بعد از آن است كه اغلب ستون‌هاى مسجد مسقّف و ستون‌هاى شمالى صحن از محاذات هم تقريباً بيرون رفته‌اند.
ضلع شمالى
صد و بيست قدم طول و يازده ستون و دو جرز سنگى در طرفين ضلع و دو رواقِ نه قدم عرض دارد و مقابلش صحن مطهر و تفصيلش از اين قرار است: در زاويه شمال و مغرب انبارى است كه درب مناره سليمانيه كه ذكرش بيايد از پهلوى اين انبار است و در پهلوى اين انبار متّصلاً مخزن كوچكى هم در ميان ديوار از براى گذاردن اسباب ساخته‌اند.
محاذى ستون سيّم و چهارم در ميان ديوار جايى درست كرده‌اند كه شمع و مايحتاج را