167بزرگى دارند.
ما معتقديم «جمرة» به معنى «مجتمع الحصى» (محل جمع شدن سنگريزهها) است، و ستونها علامت و شاخص هستند. در رسالهاى كه در اين زمينه نوشتهايم، حدود پنجاه مدرك براى اين معنا از شيعه و اهل سنّت نقل كردهايم. مطابق فتواى ما، هرجا بزنند به جاى اصلى مىافتد و اين كافى است، چون در روايات داريم كه اگر سنگ به راحله و انسان ديگر و يا جاى ديگر بخورد و به «جمره» بيفتد، كافى است. ولى آنها كه مىگويند بايد به ستون بخورد، الآن ستونى در كار نيست؛ به جاى يك ستون، هفت ستون است.
اينجا يك سئوال مطرح است: آيا عربستان سعودى و علماى حجاز حق دارند هرگونه كه دلشان بخواهد، اعمال و مناسك را تغيير دهند؟ آيا نبايد شورايى تشكيل شود و از همه علما نظرخواهى شود؟ اينها چه ولايتى بر مشاهد مشرّفه دارند؟ چرا علماى اسلام اعتراض نمىكنند؟ آنها بايد با مشورت با علماى بلاد ديگر اين كارها را انجام دهند و نبايد علما ساكت بنشينند، بايد اعتراض كنند، چون متعلّق به تمام مسلمين است.
پيگيرى ويژۀ جمرات در پى موضعگيرى آيةاللّٰه مكارم شيرازى
امروز پس از انتشار خبر موضعگيرى آيةاللّٰه مكارم در سايتهاى خبرى، تحرك بىسابقهاى در بعثه بهوجود آمد؛ تقريباً در همۀ جلسات بهگونهاى در اينباره سخنى بهميان مىآمد و هركس بهاقتضاى دانستههاى خويش نظرى داد. معاونت آموزش و پژوهش بعثه طى تماسهايى با دفتر آيةاللّٰه مكارم و مسؤولان بعثۀ ايشان بهدنبال جزئيات خبر و متن دقيق سخنان ايشان بود و از طرفى در مذاكره با رييس سازمان كه به تازگى از جمرات ديدن كرده و حامل تازهترين خبرها بود درصدد روشنتر كردن سرنوشت جمرات و اطلاع دادن به آيةاللّٰه و تدارك و جمع و جور كردن موضوع بود. بهگونهاى كه درصورت اشتباه بودن اطلاعات دريافت شده، موضعگيرى ايشان بهنحوى توجيه شود.