69
شمّر
شمّر در ميانۀ راهِ مكه و بصره واقع شده و موقعيت آن چنين است:كوه شمر و كوه سلمى و دشتهاى ميان اين دو كوه،كه بسيار حاصلخيز بوده و گفته مىشود وسعت اين منطقه به حدود چهل كيلومتر مربع مىرسيده و در آن باغها و سبزهزارهاى فراوانى وجود داشته است.
اين بخش از سرزمين را«آل رشيد»در اختيار داشتهاند و مركز حكومت آنان شهر «الحائل»بوده است؛ساكنان آن شهر به حدود بيست هزار نفر مىرسيد و در جنوب اين شهر قصبهاى بنام«كفار»وجود داشته است و گفتهاند كه حدود هشت هزار نفر در آن مىزيستهاند.
شمر داراى چهل دهكده بوده و اطراف آن را درختان نخل انبوه مىپوشاند و بيشتر ساكنان آن را چادر نشينان تشكيل مىدادند.اين گروه حدود چهارصد هزار نفر بودند كه از مردمى بسيار ساده و باگذشت تشكيل مىشدند.
مشهورترين چهارپايان اين ناحيه،شامل اسبها بود كه از زيباترين انواع آن در جهان به شمار مىآمدند.همچنين الاغ و شتر و گاو و گوسفندان بسيارى را پرورش مىدادند.و در بلندىهاى آنجا گلههاى گاو و گوسفند و نيز گاو وحشى و شير و روباه و گرگ و آهو و خرگوش و جز اينها مىزيستند.در شرق شمر به سوى جنوب،سرزمين«قصيم»قرار دارد.بيشتر زمين آن،دشتهاى حاصلخيز بود كه در آن حبوبات گوناگون كاشت مىگرديد.
همچنين آنان داراى ميوههاى گوناگون همانند انگور و انار و زيتون و آلو و هندوانه و طالبى بوده و درختان خرماى بىشمارى داشتند.در ميانۀ سرزمين آنها بخشهايى وجود داشته كه در آن جنگلهاى فراوانى به چشم مىخورد.ساكنين آن را به سيصد هزار نفر تخمين مىزنند كه همگى به استثناى تعدادى اندك،در دهكدهها (كه افزون بر سى دهكده نمىباشد) چادرنشين مىباشند.مشهورترين دهكدههاى آنان بريده و عنيزه مىباشد.نيمى از شمال سرزمين قصيم در سيطرۀ امير شمر و نيمۀ جنوبى آن تابع