210مىگرديد،به سوى اين مسير سرازير شد.همچنين قسمتهاى اضافى از خانه هايى كه براى مربّع كردن حرم شريف به كار رفته بود،ساختمانهايى مانند مدرسه ها و برخى شبستانها را بنا نمود كه تهيدستانى از طلاب علوم دينى در آن مسجد زندگىكردند.اين گونه مكانها داراى اوقاف فراوانى بود ليكن با گذشت زمان اوقاف بسيارى از آنها، دستخوش تغيير گرديد،به طوريكه گاه به نوعى ديگر تغيير مىكرد و يا از دست واقف آن خارج شده و در دست قوىتر از او قرار مىگرفت كه از آن جمله مدرسه«قايتباى»را مىتوان نام برد كه تا كنون در سمت چپ وارد شونده از«بابالسلام»قرار دارد؛اين مدرسه در ابتدا محلى براى تدريس علوم دينى بود و داراى اوقافى در مصر بود كه درآمد و عايدات آن صرف آن مىگرديد.
كم كم اين موقوفه ها ضعيف گشت به طوريكه از«دارالعلم»تغيير يافت و امرا و بزرگان حاجيانِ مصرى بدان وارد مىگرديدند.سپس اين مكان محلى براى سكونت برخى از اشراف خانوادۀ غالب قرار گرفت كه تا كنون نيز در دست آنان قرار دارد.و همواره دو محمل«مصرى»و«شامى»را-در روزهايى كه در مكه بودند-در كنار ديوار آن در درون حرم جاى مىدادند و اطراف آنها را تعدادى نگهبان به عنوان پاسدارى از آنان احاطه مىكردند.
در سمت راست«بابالسلام»مدرسۀ ديگرى به نام«مدرسۀ سليمانيه»قرار دارد كه در آن جا همانطور كه قبلاً بيان شد و گذشت،كتابخانهاى قرار دارد.
حرم از درون به شكل مربّع (تقريبا منظم) است و در ميانۀ آن (كمى متمايل به سمت جنوب) كعبۀ مكرّمه قرار دارد.طول ضلع حرم در برابر حطيم كه در آن «بابالزيادة»قرار گرفته است،يكصد و شصت و چهار متر و طول ضلع مقابل در آن «بابالصفا»قرار دارد يكصد و شصت و شش متر است و ضلعى كه در آن«بابالسلام» قرار دارد يكصد و هشت متر و ضلع مقابل كه در آن«بابابراهيم»قرار گرفته است يكصد و نه متر مىباشد.بنابراين مساحت آن از درون هفده هزار و نهصد و دو متر مربع مىباشد كه مقدارى بيش از چهار جريب و ربع به شمار مىآيد.امّا حرم از برون تقريبا داراى طولى به مقدار يكصد و نود و دو متر و عرض يكصد و سى و دو متر مىباشد (اين مقدار