156خودم گاه برخى از هنديان را مشاهده مىنمودم كه از مقابل اين قهوه خانه ها عبور مىكردند و فرياد«كابوس كابوس»سر مىدادند كه به مفهوم كوبيدن تنباكو است و در صورتى كه از سوى يكى از افراد قهوه خانه فرا خوانده مىشدند تنباكو را بر دكه اى پهن مىكردند و با مهارت خاصى آن را-در حدود حداقل-نيم ساعت مىكوبيدند و در مقابل اين كار يك يا دو قروش دستمزد مىگرفتند.
معمولاً گروهى از افراد كه غالباً از يمنىها مىباشند در حالى كه نى لبك مىزنند بدين مكانها روى مىآورند و با اشعارى كه در مدح پيامبر صلى الله عليه و آله مىسرايند،آهنگ زيبايى را اجرا مىكنند و مردم را شاد مىگردانند گاهى هم اين گروهها با خوانندگان و مطربان در خيابانهاى مكّه از اين سو به آن سو حركت نموده و برنامه اجرا مىكنند.
مكّه داراى سه«تكيه»بوده كه بزرگترين،مجلّلترين و منظمترين آنها تكيۀ مصريها است و تعداد مراجعين آن،بيش از ديگر تكيهها مىباشد.
اين تكيه داراى ساختمانى مجلّل و استوار مىباشد كه بوسيلۀ مرحوم«محمد على پاشا»بزرگ خانواده خديويان،در جايگاه«دارالسعاده»كه مركز حكومت«بنىزيد»از اشراف مكّه بوده،ساخته شده است،همچنانكه«دارالهناء»نيز محل حكومتى «بنىبركات»بود.انبارها و آسياب و آشپزخانه و اتاق مرتب و منظمى در اين تكيه براى مدير آن و نيز جايگاههايى براى كارمندان آن وجود داشت و همه روزه در آن مكان سوپى براى فقراء و مستمندان پخته مىشد و هنگام حج فقرا و مستمندان به آنجا مراجعه كرده و آن را به همراه مقدارى نان مىگرفتند و با آن گذران زندگى مىكردند؛تعداد اين مراجعه كنندگان در هر روز بالغ بر پانصد نفر يا بيشتر مىباشند. 1
مكّه داراى دو قلعه است كه در آن سربازان دولتى مستقر مىباشند و نظارت بر شهر را به عهده دارند.اين دو قلعه عبارتند از:«قلعه جياد»كه از سوى«شريف سرور»در سال