78نشانه‌ها بر دور حرم بگذارند. و به روايت ديگر ¹ [ نقل شده است] كه : ابر به موضع كعبه سايه انداخت، جبرئيل گفت : يا آدم، خطّ بكش بر دور سايۀ آن ابر كه بزودى بيرون خواهد آمد از براى تو خانه‌اى از بلور كه قبلۀ تو و قبلۀ فرزندان تو باشد بعد از تو. چون آدم عليه السلام خط كشيد، خدا براى او خانه‌اى از زير ابر بيرون آورد از بلور و حجرالاسود را فرستاد. [ بعد] امر كرد جبرئيل ² آدم را كه حجّ كند و طلب آمرزش نمايد از گناهان خود نزد جميع مَشاعر ³. پس روز هشتم ذى الحجّه بود كه جبرئيل گفت : اى آدم برخيز؛ و او را از حرم بيرون برد و امر كرد او را كه غسل بكند و احرام بندد و كيفيّت احرام و تلبيه را تعليم او كرد، پس در همان روز، بعد از احرام، به مِنىٰ برد و شب در مِنىٰ- ماندند، و به او نمود موضع مسجد مِنىٰ ⁴ را، پس خط كشيد آدم عليه السلام بر دور آن مسجد، چون صبح روز عرفه شد بيرون برد او را بسوى عرفات [ و] چون ظهر عرفه شد امر كرد او را به قطع كردن تلبيه ⁵ و غسل نمودن، و چون از نماز عصر فارغ شد، جبرئيل امر كرد او را [ كه] بايستد در عرفات، و تعليم او نمود آن كلمات را كه تلقّى نمود از خدايش؛ و آن كلمات اين است :

سُبْحٰانَكَ اللّٰهُمَّ وَ بِحَمْدِكَ لٰااِلٰهَ الاّٰ انْتَ، پس چنين ايستاده، ماند و دستها بسوى آسمان بلند كرده بود و تضرّع به درگاه خدا مى‌كرد و مى‌گريست، چون آفتاب غروب كرد جبرئيل گفت : هفت مرتبه اعتراف به گناه خود بكن. پس آدم عليه السلام چنين كرد، به اين سبب آن موضع را معترف يا معرف گفتند (كه آدم عليه السلام در آنجا اعتراف به گناه خود كرد)، پس آن سنّت بر فرزندان او مقرّر شد كه در آنجا اعتراف به گناهان خود بكنند، چنانچه پدر ايشان اعتراف كرد، و از خدا توبه سؤال كنند، چنانچه پدر ايشان آدم عليه السلام سؤال كرد؛ پس امر كرد او را جبرئيل كه بازگردد از عرفات، پس گذشت بر كوههاى هفت‌گانه و امر