67جرأت نموده و آن را خراب كردند تا به اساس ابراهيم عليه السلام رسانيدند، و آن سنگى بود سبز، مشتمل بر چند وصلۀ ¹ به هم چسبيده. پس شخصى سر كلنگ را ميان دو وصله كرد كه يكى را بيرون آورد، چون آن را حركت داد جميع مكّه به حركت آمد، پس دست از آن برداشتند و اسباب آن را جمع كردند، آنگاه عابد بن عمران مخزومى گفت : اى معشر قريش، داخل عمارت كعبه نكنيد از مال حرام و ربا و ظلم، بلكه از مال حلال صرف آن نماييد. پس [ ساختن] اطراف خانه را به قريش قسمت نمود : مابين ركن حجر تا ركن شامى را به بنى زهر و بنى عبدمناف داد، و مابين شامى تا مغربى را به بنى عبدالدّار و بنى اسد بن عبدالعزّى و بنى عدى بن كعب داد، و مابين مغربى تا يمانى را به بنى حج و بنى سهم، و مابين يمانى تا حجر را به بنى مخزوم داد. پس ابوحذيفة بن مغيرة گفت : اى قوم، در خانه را از زمين بسيار بلند كنيد تا كسى داخل آن نتواند شد مگر به نردبان، چرا كه در اين صورت كسى داخل آن نشوند مگر كسى كه موافق خواهش شما باشد، و چون كسى را در آن بينيد كه مكروه شما باشد او را به زير اندازيد تا آنكه عبرت ديگران شود. پس قريش چنان كردند، و چون عمارت به حدّ حجرالاسود رسيد، در نصب حَجَر، ميان قبايل نزاع عظيم به هم رسيده و كار به كارزار انجاميد، آخرالامر ابواميّة بن مغيرة كه از صَناديد ² قريش و بزرگان ايشان بود چنين گفت كه از منازعه دست بردارند و منتظر باشند تا اوّل كسى كه از باب الصّفا داخل حرم محترم شد ميان ايشان حكم كند. همگى به آن راضى شدند. اتفاقاً اوّل كسى كه از در داخل شد، رسول‌خدا صلى الله عليه و آله بود، پس همه متّفق القول گفتند كه : محمّد امين صلى الله عليه و آله آمد و ما به حكم او راضى هستيم. چون حضرت بر نزاع آنها واقف شد، فرمود كه حجرالاسود را در بساطى گذاشتند و بزرگان اطراف او را برداشتند، حضرت با دست مبارك خود حَجَر را از بساط برداشته در موضعش گذاشت ³.

علّامۀ حلّى در تذكرة ذكر نموده كه درِ خانۀ مبارك، به زمين چسبيده و دو در