125آزادش كرد، بر او حرام شد، چون وقت عصر او را تزويج كرد باز حلال شد، و در حال غروب ظهار كرد ¹ و بجهت ظهار بر او حرام شد، وقت خفتن كفّارۀ ظهار داد، بر او حلال شد، و در نصف شب طلاق داد، بر او حرام شد، و در صبح رجوع ² نموده، بجهت رجوع بر او حلال گشت. پس مأمون رو به جانب حضّار كرده گفت : شما را به خدا قسم مى‌دهم كه در ميان خود كسى را گمان داريد كه اين مطالب را چنانچه شنيديد بيان تواند كرد ؟ گفتند : نه، به خدا قسم كه چنين شخص گمان نداريم. پس گفت : واى بر شما ! ايشان اهل بيتى هستند كه خدا ايشان را به آنچه ديديد و مى‌بينيد از ميان خلق برگزيده، و كم‌سالى، ايشان را از فضل و كمال مانع نمى‌شود. پس در آن مجلس، دختر خود، امّ الفضل را به آن حضرت تزويج نموده كه تفصيلش گنجايش اين رساله ندارد ³.

بيان : هرچند عادة اللّٰه غالباً بر اين جارى شده كه اكثر انبيا عليهم السلام مبعوث شده‌اند به نبوّت بعد از چهل سالگى، ولكن نبوّت، و هكذا ولايت، موقوف به بلوغ نيست، چنانچه خلّاق عالم فتح نموده باب نبوّت و ولايت را به بعضى از افرادشان در صغر سنّ؛ چنانچه در عيسى و يحيى عليهما السلام ، كه خدا به ايشان قبل از بلوغ وحى فرستاده، و به مرتبۀ نبوّت رسانيده، چنانچه در سورۀ مريم در خصوص حضرت يحيى عليه السلام مى‌فرمايد : «يٰا يَحْيىٰ خُذِ الْكِتٰابَ بِقُوَّةٍ وَ آتَيْنٰاهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا» ⁴، و مفسّرين فرموده‌اند كه مراد از كتاب ، تورات است يعنى علم او؛ يعنى : يا يحيى، بگير كتاب تورات را به قوّتى كه تو را داده‌ايم بر اخذ آن، و داديم او را حكم در حالتى كه صبى ⁵ بود.

از ابن عبّاس مروى است كه : مراد از حُكم، نبوّت است ⁶، و اين نبوّت رسيد به