68
بخش سوم: مسجد سازى در كنار مشاهد مشرفه
«مسجد» عبادتگاه موحدان است كه در آنجا به پرستش ايزد يكتا مىپردازند، و از زمانهاى پيشين رجال توحيد به عنوان تبرّك از مراقد اولياى الهى در كنار تربت آنان مسجد ساخته و خدا را پرستش مىنمودند و هدف از قرار دادن معبد در كنار مرقد اوليا، جز تبرك به وجود مقدس آنان انگيزۀ ديگرى نبوده است. آنان در مسجد فقط خدا را مىپرستيدند و به سوى قبلهاى كه در شريعت آنان وارد شده بود، نماز مىگزاردند و بر زمين مسجد سجده نموده و هرگز قبر را قبله و يا سجدهگاه خود قرار نمىدادند و صاحب قبر را نمىپرستيدند.
تصور اين كه مرقد،
الف: قبله.
ب: سجدهگاه.
ج: صاحب قبر معبود
آنان باشد احتمالاتى است كه شاهدى بر آن نيست.
انگيزۀ اين عمل فقط تبرك به مرقد و مدفن اولياى الهى بوده است. و مسألۀ تبرّك به وجود اولياى الهى جاى بحث