22«كسى كه شهادت بر توحيد (لا اله الاّ اللّه) دهد و رو به قبله نماز گزارد و ذبيحۀ مسلمانان را بخورد، مسلمان است و از حقوق مسلمانان برخوردار و به انجامتكاليف آنان موظّف مىباشد».
بنابراين تفاوت بين مؤمن و كافر، اعتقاد و يا عدم اعتقاد به اصول سه گانهمذكور است. اما آنچه سعادت اخروى را به ارمغان مىآورد، عمل به واجبات و پرهيز از محرمات الهى مىباشد. رواياتى كه دربارۀ عقيدۀ مؤمن سخن گفته و بهرفتار او اشارهاى ننمودهاند، به مطلب نخست اشاره كرده، و رواياتى كه به بيان چگونگى رفتار مؤمن پرداخته و از عقايد او سخن به ميان نياوردهاند، بهمطلب دوم اشاره دارند.
اكنون كه عوامل بيرون رفتن انسان از حيطۀ ايمان و ورود او به محدودۀ كفر روشن شد در مىيابيم؛ تا هنگامى كه فرقهاى از فرق اسلامى، به اصولسهگانۀ دين عقيده داشته باشند و منكر ضروريات دين - كه دينى بودن آنها بر همگان روشن است - مانند وجوب نماز و زكات نباشند، مسلمان هستند و تكفير آنها روا نمىباشد. بر اين مطلب عموم متكلمين و فقها تصريح نمودهاند 1 كه به برخى از عبارات آنها اشاره مىكنيم:
1. ابن حزم در مورد اينكه«چه كسى سزاوار تكفير است و چه كسىسزاوار آن نيست» گفته است: