125اينك به بررسى يكايك موارد فوق مى‌پردازيم:

الف - توسل به دعاى پيامبر و صالحين در حال حيات آنان

مسلمانان جملگى، توسل به دعاى پيامبر صلَّى اللّٰه عليه و آله و سلَّم در حال حيات ايشان را جايز مى‌دانند و حتى توسل به دعاى هر انسان مؤمنى را مستحب‌و پسنديده مى‌شمارند. قرآن در اين باره مى‌فرمايد:

(وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جٰاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّٰهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللّٰهَ تَوّٰاباً رَحِيماً) . ¹

«و اگر اين مخالفان، هنگاميكه به خود ستم مى‌كردند [و فرمانهاى خدا را زير پا مى‌گذاردند]، به نزد تو مى‌آمدند و از خدا طلب آمرزش مى‌كردند و پيامبر هم‌براى آنها استغفار مى‌كرد، خدا را توبه‌پذير و مهربان مى‌يافتند».

در اين آيه مشاهده مى‌كنيم كه خداوند، كسانى را كه به نفس و جان خودستم كرده‌اند دعوت مى‌كند به نزد رسول خداصلَّى اللّٰه عليه و آله و سلَّم بروند، تا ايشان براى آنها طلب آمرزش كند.

در آيه‌اى ديگر؛ قرآن منافقين را سرزنش مى‌كند كه وقتى به محضر پيامبرصلَّى اللّٰه عليه و آله و سلَّم خوانده مى‌شوند تا آن حضرت براى آنها استغفار كند، از سر تمسخر و تكبر سر مى‌جنبانند:

(وَ إِذٰا قِيلَ لَهُمْ تَعٰالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللّٰهِ لَوَّوْا رُؤُسَهُمْ