244پشيمان شده، به پيروى از قول يك عابد، رو به صحرا نهادند و گريه و زارى كردند و خداوند توبهشان را پذيرفت و عذاب از ايشان برگشت.
اينجا است كه قرآن كريم مىفرمايد:
فَلَوْ لاٰ كٰانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَهٰا إِيمٰانُهٰا إِلاّٰ قَوْمَ يُونُسَ لَمّٰا آمَنُوا كَشَفْنٰا عَنْهُمْ عَذٰابَ الْخِزْيِ فِي الْحَيٰاةِ الدُّنْيٰا وَ مَتَّعْنٰاهُمْ إِلىٰ حِينٍ . 1
«چرا هيچ يك از شهرها ايمان نياوردند تا ايمانشان براى آنها سودمند گردد؟ جز مردم يونس كه چون ايمان آوردند، عذاب رسوا كننده را از آنان برداشتيم و تا پايان عمرشان آنها را بهرهمند ساختيم.»
گويند: قرار بود بر قوم يونس عذاب فرود آيد، ليكن بدا رخ داد و به تعبير عربى «بَدَا للّٰهِِ أَنْ يُعَذِّبَهُم» . به يقين اين تعبير، مجازى است؛ يعنى از ديدگاه مردم، كه از گذشته و آينده آگاه نيستند، چنين به نظر آمد كه نظر خدا برگشت و در ارادۀ او - جلّ جلاله - دگرگونى رخ داد. در حالى كه تغييرى رخ نداده و به تعبير علمى «ابداء» بوده؛ يعنى پرده برداشته شد و حقيقت آشكار گشت و در حقيقت «بداء» نيست بلكه «ابداء» و اظهار چيزى است كه بر ديگران پنهان و براى خداوند روشن بوده است كه آنها توبه خواهند كرد و آنان را عذاب نخواهد فرستاد. حال چرا «بدا للّٰه» مىگويند اين به خاطر پيروى از پيامبر گرامى است كه در چنين موردى كلمه «بدا للّٰه» به كار برده است. وبخارى آن را در صحيح خود نقل