216
پرسش 79
شيعيان از سويى مىگويند ائمه معصوماند و از سوى ديگر مىگويند كه آنها تقيه مىكنند. اين دو با هم تناقض دارد؛ زيرا وقتى شما صحت آنچه را كه امامانتان مىگويند نمىدانيد، معصوم بودنشان چه سودى دارد؟
پاسخ
در اين سؤال دو اشكال مطرح گرديده است:
1 . تناقض ميان «اعتقاد به عصمت» و «اعتقاد بر عمل ائمه به تقيه».
2. اگر امامان در گفتار خود تقيه مىكردند، ديگر به گفتار آنان در موارد ديگر نمىتوان اعتماد كرد؛ زيرا ممكن است، تقيه كرده باشند.
در پاسخ اشكال نخست مىگوييم: تناقض اين است كه دو گزاره با موضوع و محمول واحد، دو حكم غير قابل جمع داشته باشند؛ مانند اينكه بگوييم زيد دانشمند است و زيد دانشمند نيست. در حالى كه در اينجا دو گزاره داريم كه از نظر موضوع و محمول متفاوتاند و از نظر حكم هم هر دو ايجابى هستند، گويا گرد آورندۀ پرسشها برگى از مسائل عقلى نخوانده است.
پاسخ پرسش دوم اين است كه: أوّلاً: امامان در همهجا تقيه نمىكردند. در موردى كه فتواى حاكم زمان و فقيهان رسمى و مورد تأييدِ حكومت، بر خلاف نظر ائمه بود، در اين مورد براى دفع ضرر و خطر از