275بخود آييد (فكر كنيد) ناشنوا و غايب را كه نمىخوانيد، بلكه كسى را مىخوانيد كه شنوا و نزديك و با شما است. 1
د) رعايت حقوق مردم مقدم بر حق اللّٰه است.
راجع به لزوم رعايت حقوق ديگران، از آيات و روايات فوق الذكر روشن شد كه دعاى آرام و آهسته به مراتب افضل از دعا خواندن با صداى بلند و به صورت دسته جمعى برگزار كردن است، علاوه بر اين رعايت حقوق مردم از دعا خواندن با سر و صدا مهمتر است و از روايات استفاده مىشود كه حق الناس مقدم بر حق اللّٰه است، خداوند متعال راضى نيست با خواندن دعا، همراه با سر و صدا، ديگران ناراحت شوند، حواس سايرين پرت شود، و چگونه مىخواهيم با دعايى كه مرضىّ خدا نيست رضايت او را جلب و به وسيله آن به بارگاهش راه يابيم؟
نتيجهگيرى:
از آنچهبيان شد معلوم گرديد كه احتياط يا افضل آنستكه در ميقاتها تلبيه را آهسته بگوييم و نيز معلوم شد كه اگر زنها با صداى بلند تلبيه بگويند و مرد نامحرم بشنود به نظر بعضى