231
ب: همچنين، از اين آيه (وَ إِذِ ابْتَلىٰ إِبْرٰاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمٰاتٍ...) استفاده مىشود كه مقام «امامت الهى» و پيشوايى جامعه و رهبرى امّت، در مرتبهاى فوق مرتبۀ نبوّت و رسالت قرار دارد؛ زيرا به گواهى سخن قرآن، در عين حال كه حضرت ابراهيم به مقام نبوّت و رسالت نائل گشته بود، مىبايست امتحانات طاقتفرسايى را پشت سر بگذارد و پس از رستگارى در آن آزمايشها، مقام امامت به وى ارزانى شود و جهت اين مسأله نيز روشن است؛ زيرا مقام امامت الهى، علاوه بر وظيفۀ اخذ وحى و ابلاغ رسالت، سرپرستى جامعه و رهبرى امّت و ادارۀ صحيح شؤون مردم در مسير رساندن آنان به اوج كمال و سعادت را نيز، دربر مىگيرد و طبيعى است كه چنين مقامى، از حساسيت و عظمت ويژهاى برخوردار باشد كه دست يافتن به آن، بدون پشت سر نهادن آزمايشهاى جانكاه و پىدرپى ، امكانپذير نيست.
2 - از آيۀ پيشين، روشن شد كه خداى بزرگ، بعد از آزمايشهاى سختى كه براى ابراهيم پيش آورد، مقام امامت و رهبرى جامعه را به وى عنايت فرمود، آنگاه ابراهيم از خدا درخواست نمود كه آن مقام را به ذريّه و فرزندانش نيز ارزانى دارد.
اينك در پرتو آيههاى ديگرى از قرآن، معلوم مىشود كه خداوند، درخواست ابراهيم را پذيرفت و پس از مقام «نبوّت»، پيشوايى جامعه و حكومت بر امّت را، به فرزندان صالح و وارستۀ وى عطا كرد. قرآن كريم در اين زمينه مىفرمايد:
«فَقَدْ آتَيْنٰا آلَ إِبْرٰاهِيمَ الْكِتٰابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ آتَيْنٰاهُمْ مُلْكاً عَظِيماً». 1
- ما به آل ابراهيم كتاب (آسمانى) حكمت و حكومتى عظيم ارزانى