86

تنزيه و تشبيه

بحث تنزيه و تشبيه مربوط به صفات خداوند است. صفات خداوند را به صفات ثبوتيه و سلبيّه تقسيم كرده‌اند. صفات ثبوتيه صفاتى است كه بر كمال وجودى دلالت مى‌كند، و خداوند آنها را دارد. و صفات سلبيّه صفاتى است كه بر نقص وجودى دلالت مى‌كند، و خداوند از آنها پيراسته است. از زاويه‌ى ديگر، صفات خداوند به صفات ذاتيه و صفات فعليه تقسيم شده است. صفات ذاتيه صفاتى است كه ذات خداوند بدون در نظر گرفتن اين كه خداوند چيزى را آفريده است، به آنها توصيف مى‌شود. مانند حيات، علم و قدرت، و صفات فعليه صفاتى است كه توصيف ذات خداوند به آنها مربوط به مقام فعل و ايجاد است. مانند خالق بودن، رازق بودن، غافر بودن، مميت بودن و مانند آن.

از آنجا كه در خداوند هيچ گونه نقص و فقدانى راه ندارد، صفات سلبيه در مورد او سلب نقص است نه سلب كمال. بدين