197
5) در الفاظ اين احاديث به اجمال اختلاف هايى به چشم مىخورد كه مىتواند ناشى از دو احتمال باشد.
- اينكه اين گفتار در چند جا و به طور ويژه از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله صادر شده باشد.
- اينكه راويان به غلط يا به اجتهاد خود برخى از الفاظ آن را تغيير داده باشند. 1
تأمل برانگيزتر از همه اينكه در روايات جابر بن سمره در اثناى گفتار پيغمبر وضعيت بگونهاى در مىآيد كه وى ادامهى سخن را نشنيده و چون از پدرش مىپرسد، در جواب عبارت كلهم من قريش را مىشنود. 2
تفسير نصوص
دربارهى معنا و تفسير اين احاديث دو احتمال را فقط مىتوان مطرح كرد.
نخست اينكه مقصود پيامبراكرم از اين گفتهها صرفاً آگاهاندن مردم از وقايع و حوادث تاريخى و سرنوشت خلافت و زعامت پس از خود بودهاست. طبق اين احتمال بايد اين احاديث را در زمينهى اخبار غيبى آن حضرت تحليل كرد.
دوم اينكه ، پيامبر در اين گفتار در مقام انشاء و تعيين و نصب خلفاى پس از خود بوده و طبق اين احتمال اين احاديث تفسير عقيدتى مىيابد.
از آنجا كه در گفتمان خلافت نظريهى نصب و تعيين امام تحت هر شرايطى مردود شمرده شده، حديث شناسان اين مكتب درصدد برآمدهاند به هر صورت ممكن براى