60نزديك مدينه.در حديث آمده است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به محل چاه اهاب آمد و فرمود:زود باشد كه ساختمان‌ها به اين مكان برسد...سمهودى مى‌نويسد:اين چاه در حرّۀ غربى قرار دارد و ظاهرا همان چاهى است كه امروزه-در زمان سمهودى به«زمزم»معروف است.

بعضى‌ها آن را به صورت«يهاب» -به كسر ياء-و بعضى به صورت «نهاب»-با نون روايت كرده‌اند.

[اهلال:

به معناى بلند كردن صدا به گفتن لبّيك است و به كسى كه هنگام محرم شدن براى حج يا عمره تلبيه مى‌گويد، گفته مى‌شود:«أهلّ بحجّة أو عمرة»و به جايگاه اهلال«مهلّ»مى‌گويند. ¹

بلند گفتن تلبيه براى مردان مستحب است.]

[ايّام تشريق:

به سه روز پس از عيد قربان؛يعنى روزهاى يازدهم،دوازدهم و سيزدهم گفته مى‌شود.براى آنكه از «تشريق اللّحم»گرفته شده كه به معنى قطعه‌قطعه كردن گوشت‌هاى قربانى و خشك كردن آنها در آفتاب است و يا از جملۀ«أشرق ثبير كيما نفير»اخذ شده كه در زمان جاهليت حجاج آن را خطاب به كوه ثبير مى‌گفته‌اند؛يعنى«اى ثبير بتاب تا ما كوچ كنيم»و به گفتۀ ابن اعرابى آنها براى قربانى به انتظار طلوع خورشيد بر كوه ثبير بوده‌اند و لذا چنين مى‌گفته‌اند. ²]

[ايّام حج:

از روز هشتم ذى حجه آغاز مى‌شود و با پايان اعمال حج پايان مى‌يابد و هر يك از ايام آن داراى نام خاصى است.

روز هشتم:روز ترويه

روز نهم:روز عرفه

روز دهم:يوم النحر و يوم الأضحى

روز يازدهم:يوم القرّ

روز دوازدهم:يوم النّفر الأوّل روز سيزدهم:يوم النّفر الثانى ³]

ايكه:

اين كلمه كه در قرآن آمده است،زيستگاه قوم شعيب عليه السّلام بوده است.ايكه در لغت